Συλλογή Τρικόγλου Ιωάννη

Η δωρεά Ιωάννη (Γιάγκου) Τρικόγλου έγινε δεκτή από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο το 1963. Η δωρεά είναι καταλογογραφημένη και ένα μέρος της έχει ψηφιοποιηθεί. Το 2011 πραγματοποιήθηκε απογραφή της δωρεάς από την Κεντρική Βιβλιοθήκη. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί τόμοι της δωρεάς αποτελούν σπανιότατες εκδόσεις. Πραγματοποιήθηκαν τρείς εκθέσεις έργων της Δωρεάς Τρικόγλου (Τελλόγλειο 2006 & 2007, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 2012) και εκδόθηκε από το Α.Π.Θ. λεύκωμα σπουδαίων έργων της.

Δημιούργησε μια τεράστια συλλογή με πάνω από 12.000 τόμους και 3.500 έργα τέχνης (γκραβούρες, πίνακες ζωγραφικής, φωτογραφίες κτλ), όπως και επίσης και πληθώρα εγγράφων, φυλλαδίων όπως και το προσωπικό του αρχείο. Μετά την έξωση του βασιλιά της Αιγύπτου Φαρούκ άρχισαν να εκδιώκονται και να οι Έλληνες από την Αίγυπτο να δεσμεύονται και να δημεύονται οι περιουσίες τους από τον Naser.

Ο Τρικόγλου αποφασίζει να δωρίσει τη συλλογή του για να μπορέσει να τη διασώσει σε ανώτατο πνευματικό ίδρυμα της Ελλάδος. Ο συναγωνισμός ήταν μεγάλος αλλά τελικά η συλλογή αποφασίστηκε να παραχωρηθεί στο ΑΠΘ. Ευτυχής συγκυρία ότι ο τότε υπηρεσιακός υπουργός Μικές Μαυρογορδάτος είναι κοινός φίλος του τότε πρύτανη καθηγητή Χ. Φραγκίστα και του Ι. Τρικόγλου. Με τη μεσολάβηση του τελικά πείσθηκε ο Ι. Τρικόγλου να δωρίσει τη βιβλιοθήκη του στο ΑΠΘ. Η όλη αλληλογραφία με του ιδρύματος με το δωρητή δεν έχει καταστεί δυνατόν να συγκεντρωθεί. Κάποια αποσπάσματα από τα πρακτικά μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες.

Σε απόσπασμα από τη συνεδρίαση της Επιτροπής της Κεντρικής Βιβλιοθήκης του ΑΠΘ 1/11/60 αναφέρεται «συζητείται .... το ζήτημα της δωρεάς του εξ Αιγύπτου ομογενούς κ. Ι. Τρικόγλου και αποφασίζεται να επιδιώξει ο κ. προεδρεύων έφορος να μάθη την διεύθυνση του δωρητού παρά του πρώην βουλευτού κ. Μαυρογορδάτου. Ακολούθως να συνεννοηθεί μετά του κ. δωρητού δια την παραλαβή των δωρηθέντων βιβλίων». Από το πρακτικό στις 14/06/63 αναφέρεται ότι γίνεται δεκτή η Δωρεά της Ιδιωτικής Βιβλιοθήκης του Ιωάννη Τρικόγλου ...». Η συλλογή τελικά φτάνει στην Κεντρική Βιβλιοθήκη το 1973 χρονιά που μεταφέρεται η Κεντρική Βιβλιοθήκη σε δικό της ανεξάρτητο κτήριο.

Η συλλογή περιλαμβάνει 12.000 τόμους βιβλίων, 3.500 έργα τέχνης (γκραβούρες, πίνακες ζωγραφικής, φωτογραφίες κτλ), έγγραφα και φυλλάδια όπως και το προσωπικό του αρχείο. Τέσσερα χρόνια αργότερα το 1977 ολοκληρώνεται μια πρώτη χειρόγραφη καταγραφή σε δελτιοκατάλογο. Το 1990 εκδίδεται για πρώτη φορά ο «Κατάλογος βιβλίων Κεντρικής Βιβλιοθήκης : περίοδος 1495-1821 πρώτη θεματική προσέγγιση» ο οποίος περιλαμβάνει τα σπανιότερα βιβλία της συλλογής με φωτογραφημένη την σελίδα τίτλου και το 1993 τυπώνεται εκτός εμπορίου ο πρώτος κατάλογος βιβλίων Δωρεάς Τρικόγλου που αποτελεί την ηλεκτρονική μεταγραφή του παλιού δελτιοκαταλόγου. Το 1997 γίνεται μια δεύτερη καταγραφή των κειμήλιων και από το Δεκέμβριο του 2002 ξεκινά στα πλαίσια του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ η μηχανογραφημένη καταλογογράφηση του. Σήμερα το σύνολο των βιβλίων της συλλογής είναι καταχωρημένο στο δημόσιο κατάλογο της βιβλιοθήκης με ελεύθερη πρόσβαση για το κοινό.
Το 2011 πραγματοποιήθηκε εκ νέου απογραφή η οποία και είναι δημοσιευμένη σε μη εμπορική έκδοση στην Κεντρική Βιβλιοθήκη.

Απο τη συλλογή Τρικόγλου ψηφιοποιήθηκαν τα παρακάτω τεκμήρια και φιλοξενούνται στη Ψηφιοθήκη>Συλλογή Τρικόγλου:

  • 506 Φωτογραφίες με σημαντικότερες 60 Φωτογραφίες του Boissonas, 110 των Sebach & Joellier, 15 της Ολυμπιάδας του Βερολίνου.
  • 1984 χαρακτικά έργα των Hess, Krazeisen, Roberts, Stackelberg, Boissonas, Κογεβίνα, Girieud. Ξεχωρίζει το 1ο χαρακτικό Κωνσταντινούπολης (1493)
  • 413 χάρτες του 16ου, 17ου , 18ου αι. (με απεικόνιση της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου)
  • 122 έργα τέχνης με έργα των Δημήτρη Γαλάνη, Άγγελου Γιαλλινά, W.J. Muller, Deval
  • 159 γελοιογραφίες με σημαντικότερες των Daumier, Vernier, Cham
  • 71 κειμήλια από τα οποία ξεχωρίζουν μια σημαία Ελληνικής Επανάστασης, ένα Λάβαρο του Όθωνα, χειρόγραφα του Byron και του Σικελιανού, ένα αντίτυπο της Χάρτας του Ρήγα Φεραίου, φιρμάνια και 11 πορσελάνες
  • 184 παλαίτυπα (174 τόμοι)
  • ~ 2000 βιβλία και περιοδικά εκτός copyright

Το περιεχόμενο των βιβλίων – που ξεκινούν χρονολογικά από το 1495 και φτάνουν στα μέσα του 20ου αιώνα – και αποτελούν τον κύριο όγκο της συλλογής, αφορά την ελληνική ιστορία, αρχαιολογία, λαογραφία και λογοτεχνία, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην Ελληνική Επανάσταση του 1821.
Αποτελείται από 3.819 εγγραφές ψηφιοποιημένων τεκμηρίων συμπεριλαμβάνονται και πολλαπλά αντίτυπα ή διαχωρισμένες εγγραφές για το κάθε έργο τέχνης.

Βιογραφικά στοιχεία: 

Ο Ιωάννης Τρικόγλου ήταν μεγαλέμπορος δεύτερης γενιάς ελλήνων της Αιγύπτου. Γεννήθηκε στις 24/1/1888 στην Αλεξάνδρεια και πέθανε στην Αθήνα σε ηλικία 90 περίπου χρονών, στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Ήταν μέλος της Ελληνικής Κοινότητας του Καϊρου κατά τα έτη 1947-1957, σύμφωνα με το βιβλίο «Η ελληνική Κοινότητα του Καϊρου» του Ευθυμίου Θ. Σουλογιάννη, Γενεολογικά στοιχεία.

Η δράση του δεν περιορίζονταν μόνο στις επιχειρησιακές του δραστηριότητες αλλά διέθεσε μεγάλα χρηματικά ποσά για τη συγκέντρωση βιβλίων, έργων τέχνης και οτιδήποτε άλλο είχε σχέση με την Ελλάδα και τον Ελληνισμό. Δημιούργησε, έτσι, μια σπουδαία συλλογή με 14.000 τόμους και 1.000 έργα τέχνης (γκραβούρες, πίνακες ζωγραφικής, φωτογραφίες κτλ). Μετά την έξωση του βασιλιά της Αιγύπτου Φαρούκ άρχισαν να εκδιώκονται οι Έλληνες από την Αίγυπτο και να δημεύονται οι περιούσιες τους από τον πραξικοπηματία Naser που ανέλαβε την προεδρία της Αιγύπτου. Κάτω από εκείνες τις συνθήκες, ο Τρικόγλου αποφασίζει να δωρίσει τη συλλογή του για να μπορέσει να τη διασώσει. 

Φωτογραφία Γιάγκου Τρικόγλου. © Βιβλιοθήκη ΑΠΘ

Λογότυπο Ψηφιοθήκη. © Βιβλιοθήκη ΑΠΘ

Φιλοξενείται στη(ν): 

Πληροφορίες πρόσβασης: 

Κλειστή συλλογή. Η πρόσβαση σε μη ψηφιοποιημένα τεκμήρια είναι δυνατή μετά από αίτημα προς το Γραφείο Πληροφόρησης, Δανεισμού και Διαδανεισμού.

Φωτογραφίες από συλλογή: 

Βιβλιογραφία: